05/04/2015

EDITORIAAL

EDITORIAAL

Daan Anthuenis (2009)

 

ORAS, de man

 

Heel af en toe verschijnt er aan het artistieke firmament een fenomeen, trekt als een komeet een lichtend spoor door de atmosfeer dat pas lichtjaren later wordt waargenomen door de zelfverklaarde astrologen van de kunst. En van schaarse commentaar wordt voorzien. Tot één werkelijk verlicht kenner het fenomeen herkent, aan het verschijnsel waarde en waardigheid, naam en betekenis geeft en algemene erkenning afdwingt.

 

Een dergelijk fenomeen is ORAS. Voluit: Opstaele Raphaël August Serapfin. Nomen est omen. What’s in a name? Twee maal een aartsengel (Serafijn, Raphaël) en een maal een keizer (Augustus). En dan die opwaartse familienaam: op-staele. Ten overvloede: wat betekent het letterwoord ‘Oras’ anders dan: ‘gij  bidt’.

 

Oras is in de drie betekenissen van het woord, die in van Dale staan, een fenomeen. Hij is ten eerste ‘een waarneembaar verschijnsel, natuurverschijnsel’. Ten tweede is hij ‘iets buitengewoons’ en ten slotte is hij  ‘iemand die algemeen sterk de aandacht trekt door een of andere bijzondere begaafdheid’. Samengevat: hij valt niet te meten met de gewone maatstaven. Niet als persoonlijkheid dus en niet als kunstenaar.

 

Als mens is hij een onwaarschijnlijk harmonisch geheel van contradictoire eigenschappen: hij verenigt ernst met humor, onthechting met engagement, hij koppelt zachtmoedigheid aan onverzettelijkheid en  eigenzinnigheid aan luisterbereidheid, meditatieve openheid aan ondernemingszin en daadkracht, visionaire dromen en ambities aan gezond boerenverstand. Hij is een individualist die sociaal denkt, hij is een leider die in groep kan werken. Hij is de meest zachtzinnige keikop die ik ken, getrokken uit de weerbarstige polderklei en weerborstelig opgegroeid in de zoute wind van de zee..

 

Stond het in de sterren geschreven dat deze West-Vlaamse boerenzoon uit Leffinge zich zou verheffen tot kunstenaar, dwars tegen alle normale (!) toekomstverwachtingen in? Kon deze toekomst worden afgelezen uit de vlucht van de vogels of in de ingewanden van het jaarlijks geslachte varken. Nochtans, ‘the child is the father of the man’, schreef Wordsworth. Zelden is dat zo waar als bij Oras. De kunstenaar is de man die de onvergetelijke kinderdromen moet waar maken. Dat is voor ORAS zijn opdracht en zijn roeping.

 

 ORAS doet mij onweerstaanbaar denken aan die andere eigenzinnige West-Vlaming, de astrofysicus en wetenschapspedagoog, Marcel Minnaert (1893-1970). Slechts één citaat: “Wie houdt van de natuur neemt haar verschijnselen waar zoals hij ademt en leeft; uit een aangeboren drang. (…) Denk niet dat de oneindig verscheiden stemmingen der natuur voor de wetenschappelijke waarnemer iets van hun dichterlijkheid verliezen; door de gewoonte van het opmerken wordt ons schoonheidsgevoel verfijnd, en rijker gekleurd de stemmingachtergrond waarop zich de afzonderlijke feiten aftekenen. De samenhang tussen de gebeurtenissen, et verband van oorzaak en gevolg tussen de onderdelen van het landschap, maken een harmonisch geheel van wat anders slechts een aaneenschakeling zou zijn van losse beelden”.

 

Minnaert werd wetenschapper, Hij had geen keuze. Opstaele werd kunstenaar. Hij kon niet anders. Maar dezelfde grondhouding van weetgierigheid, verwondering en bewondering drijft hen beiden. Het is die aangeboren drang om creatief te zijn met het materiaal van de ons omringende werkelijkheid en om nieuwe horizonten te verkennen. Dit is wat Kandinsky en Schönberg de innerlijke noodzaak noemen. ORAS is, zoals Minnaert was, een zeldzame combinatie van een wetenschappelijke geest en een artistieke ziel. Bovendien beschikt ook hij over de technische aanleg van een ingenieur. Hij denkt met zijn handen. Met dit dynamisch evenwicht van complementaire kwaliteiten kan de alchemie van het creatieve genie zich ten volle ontplooien. Hij is een man met een missie, dus per definitie een leider en ‘gangmaker’: hij die de wegen baant die anderen (niet alleen) gaan.

09:11 Gepost door Oras | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.